woensdag 25 oktober 2017

KETTERS VAN DE KEMMELBERG

historische jeugdroman (verschijnt in december 2017)



IJS

misdaadroman voor volwassenen (2016)



KINDER- EN JEUGDBOEKEN

maatschappelijk engagement in vlotte verhalen



wielerboek i.s.m. Rik Vanwalleghem en Rudy Neve



MENSEN IN UNIFORM

theatertekst over het begin van Wereldoorlog I



REDACTIEWERK

Vereniging van West-Vlaamse Schrijvers (VWS)



UIT MIJN HOOFD

eigenzinnige columns en blogposts



BIO

met dank aan Wikipedia



FOTO'S

opdat ik ze niet zou vergeten of verliezen



maandag 16 oktober 2017

Kroniek van een aangekondigd boek

Hoe lang schrijf je aan een boek?
Deze vraag moet ik heel vaak beantwoorden en het antwoord is bij elk boek weer erg verschillend. In het geval van Ketters van de Kemmelberg is het een erg genuanceerd en dus nogal moeilijk antwoord.
Het prille idee voor deze historische roman kreeg ik omstreeks 2007 - tien jaar geleden dus. Maar de eerste versie belandde in mijn schuif, bleef daar een hele tijd zitten, kwam weer eens naar boven, werd nog wat bijgeschaafd en weer eens aangevuld en geredigeerd. Nieuwe lectuur en andere verhalen leverden bijkomende ideeën voor het script. Ik bleef schaven, schrappen en schrobben en uiteindelijk is het boek er in december 2017.
Die lange wordingsgeschiedenis kon omdat het een historische roman is: die verouderen niet zo snel. Meer zelfs: het verhaal won aan actualiteit omdat er ineens raakvlakken waren met de hedendaagse godsdienstoorlog en jonge beeldenstormers van de 16de eeuw veel gemeen hebben met de Syriëstrijders van nu.

Eén van de historische nevenpersonages in de roman is Petrus Plancius. Over deze beroemde Nieuwkerkenaar schreef ik in 2008 het biografisch essay Een slimme jongen die goed kan vertellen in de reeks cahiers van de Vereniging van West-Vlaamse schrijvers.
In het voorwoord van het boekje verwees ik al naar mijn manuscript van een historische jeugdroman. Het werd dus toch geen loze belofte!

"In het manuscript van wat een historische jeugdroman over de 16e- eeuwse godsdiensttroebelen in het Westkwartier kan worden, laat ik Herlinde, het zusje van het hoofdpersonage Walram Baeldes uit Nieuwkerke, verliefd worden op Pieter Platevoet. Ze heeft hem op de markt van Ieper ontmoet. Pieter is heel lief, maar ook heel slim, ‘want hij studeert aan de Latijnse school van Hondschote’, vertelt ze aan haar broer als ze op 2 juni 1566 vanaf de top van de Kemmelberg het Vlaamse heuvelland overschouwen. Van Pieter weet ze dat de Casselberg hoger is dan de Kemmelberg, de jongen had blijkbaar een grote interesse in geografie. Hij kon ook ontzettend goed vertellen, wat hem later als predikant goed zou uitkomen.

Maar het is niet meer dan een kalverliefde tussen Herlinde en Pieter en hij verdwijnt uit haar leven. Later verdwijnt ook haar broer Walram. Hij heulde met de geuzenbende van Jan Camerlynck en moest op de vlucht naar het Noorden. Pas op 5 mei 1584 waagt hij zich weer in Nieuwkerke en ziet hij zijn zusje terug in het leeggelopen en verwoeste dorp. Ze zit met een Spanjooltje aan de borst, want de Spaanse soldaten hadden de handen vol gehad met het weerbarstige Westkwartier. Walram glundert als hij zijn zus over Platevoet vertelt: ‘Zeg, ken je Pieter Platevoet nog, Herlinde? De jongen die je achter mijn rug ontmoette op de markt in Ieper… Ik sprak vele jaren geleden in Haarlem met een man die hem goed kende. Pieter is in Holland een vooraanstaande man geworden, weet je! Hij studeerde in Engeland en in Duitsland en hij was een tijdje predikant in Menen. Hij werd er door de katholieken op de hielen gezeten en hij kon zijn hachje alleen redden door in de Leie te springen en naar de overkant te zwemmen. Hij vluchtte naar het Noorden. Nu is hij predikant in Amsterdam. Hij noemt zich Petrus Plancius en hij tekent voor de Nederlandse zeevaarders kaarten en plattegronden van alle streken en zeeën over de hele wereld…’ Herlinde luistert met stijgende belangstelling naar haar broer. ‘Waarom bleef ik niet langer op hem verliefd? Dan was ik nu vast rijk en welstellend…’ mijmert ze. En dat zag ze goed, want haar jeugdvriendje was in Holland een bemiddelde edelman geworden. Maar of hij haar lieve jongen zou zijn gebleven, is nog de vraag: de calvinist Petrus Plancius werd gevreesd en gehekeld om zijn strenge houding en stuurse inzichten.

Zo moffelde ik de eenvoudige volksjongen uit Dranouter die een gewaardeerde theoloog en een geprezen cartograaf in Amsterdam werd en nooit meer terugkeerde naar zijn geboortedorp, in de fictieve geuzenroman. Sindsdien bleef de echte Pieter Platevoet me achtervolgen. Ik was geïntrigeerd door zijn belangrijke rol in de Hollandse godsdienstkwesties en gefascineerd door zijn wonderlijke kaarten en globes. Platevoet uit de jeugdroman werd Plancius in dit cahier."



zondag 15 oktober 2017

Ketters van de Kemmelberg

Flaptekst:

Walram luistert met open mond naar de mooie woorden van de preker. Hoe overtuigend klinkt zijn oproep om ten strijde te trekken tegen het bedrog van de priesters. Hij kijkt naar het flikkerende mes in de handen van de beeldenstormers. Als hij met hen op pad trekt, krijgt hij er ook een. Maar thuis beeft moeder van angst voor de bendeleden. En als hij zich bij hen aansluit, zal hij wel nooit het hart van die mooie Jenne veroveren.

Ketters van de Kemmelberg speelt zich af in de waanzinnige 16de eeuw in Vlaanderen. De twist tussen katholieken en protestanten verscheurt het leven van eenvoudige mensen. De angst voor de ketters is even groot als die voor de verklikkers van de Spaanse inquisitie.

Koen D’haene schreef een boeiende historische roman waarin werkelijkheid en fantasie elkaar de hand reiken. Tegelijk schetst hij een beeld van jonge mensen die in een gevaarlijke tijd volwassen worden.

'Ketters van de Kemmelberg' verschijnt op 2 december 2017.

Lees ook: Feit en fictie in 'Ketters van de Kemmelberg'
Lees ook: Kroniek van een aangekondigd boek

zaterdag 14 oktober 2017

Feit en fictie in 'Ketters van de Kemmelberg'

‘Een historische roman schrijven is veel fantaseren en een klein beetje liegen, maar altijd met grote kennis van zaken.’
(Willy Spillebeen tijdens de presentatie van zijn roman ‘Busbeke, of de thuiskomst’)

Het hoofdpersonage in 'Ketters van de Kemmelberg' is Walram Baeldes. Hij en zijn familie zijn verzonnen. Ze leven in het boeiende historische kader van de gebeurtenissen op het einde van de zestiende eeuw in het Westkwartier. Die nu zo geïsoleerde streek van de West-Vlaamse en Noord-Franse heuvels was toen de bakermat van het opkomende protestantisme in de Nederlanden.

Vele personages en figuranten zijn historisch. Pieter Hazaert, Antoon Algoet en Jan Caemerlynck waren enkele van de geuzenleiders in het Westkwartier. Inquisiteur Pieter Titelmans, zijn verklikker Joris van der Hallen en baljuw Jan de Visch behoorden tijdens de Beeldenstorm tot hun voornaamste tegenstanders.

Ook het decor, de meeste gebeurtenissen en vele anekdotes zijn waarheidsgetrouw.

De moord op de drie geestelijken uit Reningelst op 12 januari 1568 geldt als één van de orgelpunten uit de woelige Geuzentijd. Een monumentale graftombe die in 1928 werd neergezet op de plaats waar de lijken in 1568 werden teruggevonden, herinnert aan dit drama. De afschuwelijke gebeurtenis is ook visueel vastgelegd op twee glasramen in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Nieuwkerke en op een imposant schilderij in de Sint-Jan-de-Doperkerk in Dranouter.



Mahieu de Cotter, die in dit boek een bescheiden figurantenrol kreeg toebedeeld, is het fictieve hoofdpersonage in de roman 'De dagen van Hondschoote' van Jaak Stervelynck (De Clauwaert, 1979). Ook deze roman is opgebouwd rond het drama van 12 januari 1568 in Nieuwkerke.

Pieter Platevoet werd onder zijn verlatijnste naam Petrus Plancius beroemd als predikant, theoloog en cartograaf. Hij werd geboren in Dranouter (1552) en stierf in Amsterdam (1622). Over hem schreef ik eerder 'Een slimme jongen die goed kan vertellen' (VWS, 2008).


Zeno verwijst naar het gelijknamige hoofdpersonage in de onvolprezen roman 'Het hermetisch zwart' van de Franse schrijfster Marguerite Yourcenar. Ook deze roman speelt zich af in het turbulente Vlaanderen van de 16de eeuw. Marguerite Yourcenar (1903-1987) bracht haar jeugd door in een landhuis op de Zwarte Berg en bleef haar leven lang verknocht aan de streek.

Het paardje van Malegijs is nog steeds populair in Kemmel en de Kinderput is er nog steeds op de top van de Kemmelberg. Ik schreef een bewerking van het in de streek populaire volkssprookje in het kinderboek 'Drie meisjes van Ieper' (Die Keure, 2015).


De schildersjongen Jonas met wie Walram in Gent bevriend werd, is het hoofdpersonage uit de jeugdroman 'Jonas, schilder of geus?' van Walter Gansemans (Davidsfonds, 1990).
De knipoogjes naar het Folkfestival in Dranouter, de zangeres Geike Arnaert, de poëziezomers van Watou en oom Aloïs uit 'De oversteek' (Davidsfonds/Infodok, 2001) verzeilden louter toevallig in mijn verhaal …


vrijdag 1 juli 2016

IJs smaakt naar meer

Over 'IJs' verschenen heel veel recensies en beoordelingen op Nederlandse en Vlaamse websites en weblogs.
Een selectie.

MappaLibre is een gezaghebbende recensiewebsite die geldt als referentie voor literatuurliefhebbers. Bibliothecarissen slaan er de beoordelingen op na in functie van het aanschafbeleid van hun bibliotheek.
Recensent Jooris Van Hulle schreef deze mooie beoordeling:
"Met IJs zet Koen D’haene, die tot hiertoe zes jeugdromans publiceerde, de stap naar de literatuur voor volwassenen. Laat het direct gezegd en genoteerd: binnen het genre van de misdaadroman is IJs een debuut dat kan tellen..." 
lees meer

Ook NBD - Biblion pikte 'IJs' op en verspreidde een korte recensie die verschijnt in de catalogi van alle Vlaamse en Nederlandse bibliotheken.

In Nederland kwam 'IJs' terecht in vele leesclubs die in groep misdaadromans en thrillers lezen en bespreken. De roman werd druk besproken en beoordeeld. Het leverde ook fijne gesprekken met ongekende lezers op.
Verstokte thrillerlezers bleven wat op hun honger zitten. Hen moest ik uitleggen dat 'IJs' geen thriller is. Een misdaadroman wel, al houd ik het zelf bij een 'relatieroman met een duister kantje'.
De vele plotwendingen worden algemeen als erg verrassend en origineel ervaren. En daar ben ik heel blij om!

Een bloemlezing:
Mustreads or not
Hebban recensie
The Book Girl
Boekensite Gent
Samenlezeniseuker (Corina)
ThrillZone
Samenlezenisleuker (Karin)
Graag gelezen
Thrillers Leestafels
Wie schrijft blijft
Hebban Leesclub
Boeklovers
Samenlezenisleuker (Yvonne)
De Perfecte Buren
Cartoon-Productions

De presentatie van 'IJs' op 4 juni 2016 in de Bib in het park in Wevelgem werd mooi onder woorden gebracht.
Bibliotheek Wevelgem Blogt
Naar aanleiding van de publicatie van 'IJs' verscheen een uitgebreid interview op de website van Samenlezenisleuker.

vrijdag 15 april 2016

Op zoek naar 'IJs'

Herinneringen aan mijn jeugdjaren op vakantie in Wallis en aan mijn studententijd in de Brusselse Marollen inspireerden mij om een spannende roman voor volwassenen te schrijven. Boordevol nostalgie en romantiek, maar ook met een verhaal dat de lezer verrast en verbaast. Met dank aan de opwarming der aarde.

Het verhaal heeft voortdurend wisselende tijdslijnen, vertelperspectieven en locaties.
Het Val d'Hérens, een idyllische vallei in het Zwitserse kanton Wallis, is het centrale decor van de roman. De hoofdpersonages verblijven in de dorpen Evolène en Les Haudères, aan de voet van  de imposante bergreus Dent Blanche (4356 m). Een tocht naar een quasi onbetreden hut aan de voet van de berg geeft hun leven een verrassende en onverwachte wending.


Maar 'IJs' speelt zich niet alleen af in een vallei, op een gletsjer en in een berghut in de Alpen.
Tijdens haar studie in Brussel heeft Sarah een studentenkamer in de buurt van het Zuidstation. 
"Sommigen verbleven op kamers in de bouwval die de school stilaan was geworden, anderen vonden studentenkamers verspreid over de arme buurten van de Marollen, Anderlecht en Sint-Gillis. Het café met de Italiaanse uitbater, een al even obscure kroeg met een omafiguur achter de tapkast en het cafetaria van de school waren de enige plaatsen waar wat huiselijke gezelligheid te vinden was".

Na haar studie gaat ze op zoek naar een job als lerares Nederlands. Ze solliciteert in een school in de buurt van Kortrijk.
'Een futuristisch ogend complex met veel sportvelden eromheen. "Dit was het paviljoen van Joegoslavië op de wereldtentoonstelling van 1958," zei de vriendelijke leraar die tijdens de vakantie het secretariaat bemande. De bijzondere school lag in een mooie omgeving en er was een vijver vol kwakende eenden, maar...'
Ze solliciteert ook in een tuinbouwschool in de omgeving van Brugge. 'Die school sprak haar heel erg aan, het leek haar wel wat tussen die planten en bloemen met leerlingen die ervan droomden op een boerderij of in een bloemenzaak te gaan werken'.
Maar toen kwam ineens een brief van een college in Oostende. 'De volgende morgen reed ze naar zee, bewonderde de monumentale voorgevel van de school, bezocht het historische zeilschip dat lag afgemeerd in de jachthaven voor de school, dronk een Duvel op de dijk bij het casino en ging toen zonder langer te twijfelen op zoek naar een goedkoop huurhuis in de buurt.'


De hoofdpersonages komen op meerdere herkenbare plaatsen in Vlaanderen en Brussel. Maar voor het slothoofdstuk koos ik voor een andere favoriete vakantieplaats...

'Wat dacht je van de Waddeneilanden?' zei hij ineens, toen we na Nieuwjaar op zoek gingen naar een bestemming voor een korte reis tijdens de paasvakantie.
Ik schrok me rot. Hij had het in de gaten en boog zich voorover. Ik zag een vreemde lach op zijn gezicht.
'Het is er mooi, daar. Ik ben er nog nooit geweest, maar ik hoorde velen op school er erg euforisch over vertellen. Inghelram gaat er vaak naartoe tijdens de zomer. En die nieuwe van Nederlands gaat er elk jaar met zijn kinderen naartoe.'

Enkele maanden later gaan ze wandelen in de Kobbeduinen, drinken ze fluitjesbier in 'It Aude Beuthus' en een Duvel op het terras van het beroemde Hotel van der Werf op Schiermonnikoog.